Een product zo lang mogelijk gebruiken is vaak een logische eerste stap om verspilling te voorkomen. Maar ook het meest degelijke kunststofproduct bereikt uiteindelijk het einde van zijn gebruiksduur. Dan wordt de vraag interessant: is het materiaal afval, of kan het nog als grondstof dienen? Bij harde kunststoffen kan recycling ervoor zorgen dat materiaal opnieuw in de keten terechtkomt. BVDER is gespecialiseerd in het verwerken van harde kunststof reststromen tot hoogwaardige grondstoffen voor nieuwe kunststofproducten. Zo krijgt materiaal dat niet meer als product bruikbaar is alsnog een volgende bestemming.

Hergebruik en recycling zijn niet hetzelfde

Hergebruik en recycling worden regelmatig door elkaar gehaald. Toch gaat het om twee verschillende manieren om de levensduur van producten en materialen te verlengen.

Bij hergebruik blijft het oorspronkelijke product grotendeels intact. Een kunststof krat, plantenpot of tuinproduct wordt bijvoorbeeld opnieuw voor dezelfde of een andere toepassing gebruikt. Er zijn dan weinig extra bewerkingen nodig.

Bij recycling wordt juist naar het materiaal gekeken. Het oorspronkelijke product heeft zijn functie verloren, maar de kunststof waaruit het bestaat kan mogelijk nog worden verwerkt tot een nieuwe grondstof.

Daarom is hergebruik interessant zolang een product technisch en praktisch bruikbaar blijft. Wanneer repareren of opnieuw gebruiken niet meer realistisch is, kan recycling een volgende stap zijn.

Waarom harde kunststof niet zomaar afval hoeft te zijn

Veel dagelijkse producten zijn gemaakt van harde kunststoffen. Denk aan kratten, afvalcontainers, bloempotten, speelgoed en verschillende kunststofproducten uit de tuinbouw. BVDER noemt dergelijke producten als voorbeelden van de reststromen die binnen het recyclingproces kunnen worden verwerkt.

Dat betekent niet dat ieder kunststofproduct automatisch geschikt is voor recycling. De samenstelling en staat van het materiaal spelen een belangrijke rol.

Kunststof is namelijk geen enkele materiaalsoort. Onder deze verzamelnaam vallen verschillende polymeren met uiteenlopende eigenschappen. Wanneer materialen sterk gemengd of vervuild zijn, kan verwerking ingewikkelder worden.

Een herkenbare en goed gescheiden kunststofstroom biedt daarom een betere uitgangspositie dan een afvalstroom waarin allerlei materialen door elkaar zitten.

Wat bepaalt of kunststof opnieuw gebruikt kan worden als grondstof?

De recyclebaarheid van een kunststof reststroom hangt niet alleen af van het kunststof zelf. Ook de manier waarop het product is ontworpen en gebruikt heeft invloed.

Een aantal factoren is daarbij belangrijk:

• de kunststofsoort waaruit het product bestaat;
• de aanwezigheid van andere materialen;
• de hoeveelheid vervuiling;
• coatings, lijmen of andere toevoegingen;
• hoe goed verschillende onderdelen van elkaar te scheiden zijn;
• de kwaliteit en samenstelling van de totale materiaalstroom.

Een product van één herkenbare kunststofsoort is in de praktijk anders te verwerken dan een samengesteld product waarin kunststof permanent met metaal, textiel of rubber is verbonden.

Ook afvalscheiding speelt hierdoor een belangrijke rol. Wanneer verschillende materialen direct na gebruik door elkaar worden gegooid, kan waarde verloren gaan die later moeilijk terug te winnen is.

Van gebruikt kunststof naar bruikbaar maalgoed

Wanneer een harde kunststofstroom geschikt is voor mechanische recycling, zijn meerdere verwerkingsstappen nodig voordat het materiaal opnieuw kan worden ingezet.

Bij BVDER worden harde kunststoffen onder meer vermalen, gewassen, gescheiden, gedroogd en opnieuw vermalen. Het eindresultaat is hoogwaardig maalgoed dat door de maakindustrie kan worden gebruikt voor nieuwe kunststofproducten.

Dat proces maakt duidelijk dat recycling verder gaat dan het verzamelen van plastic. Een gebruikte afvalcontainer verandert niet rechtstreeks in een nieuw product. Eerst moet een bruikbare en voldoende constante grondstof ontstaan.

Sortering en verwerking zijn daarbij essentieel. Hoe beter verschillende materiaalstromen van elkaar kunnen worden onderscheiden, hoe gerichter ze verder verwerkt kunnen worden.

Denk bij aankoop al aan het einde van de levensduur

Duurzame keuzes worden vaak gemaakt op het moment van aankoop. Daarbij ligt de aandacht bijvoorbeeld op levensduur, herkomst en de hoeveelheid materiaal die voor een product nodig is.

Maar ook de fase daarna verdient aandacht.

Bij twee producten met een vergelijkbare functie kan het bijvoorbeeld relevant zijn om te kijken welk product langer meegaat, gerepareerd kan worden of uit eenvoudiger te scheiden materialen bestaat. Dat maakt het gemakkelijker om het product eerst zo lang mogelijk te gebruiken en daarna verantwoord te verwerken.

Voor bedrijven is dit nog belangrijker. Wie grote aantallen van hetzelfde kunststofproduct gebruikt, kan bij de inkoop al rekening houden met materiaalsoorten en toekomstige afvalstromen. Hierdoor ontstaat meer grip op de grondstoffen die uiteindelijk het bedrijf verlaten.

Een tweede leven kan ook op materiaalniveau beginnen

Niet ieder product kan eindeloos worden hergebruikt. Slijtage, beschadiging of veranderende toepassingen zorgen er uiteindelijk voor dat een product zijn oorspronkelijke functie verliest.

Dat hoeft echter niet automatisch het einde van het materiaal te betekenen.

De eerste keuze blijft om producten zo lang mogelijk verantwoord te gebruiken. Daarna is het belangrijk om kunststof reststromen goed te scheiden en te laten beoordelen op verdere verwerkingsmogelijkheden. Zo verschuift de aandacht van alleen het product naar de waarde van het materiaal zelf.

Een tweede leven betekent daardoor niet altijd dat hetzelfde product opnieuw wordt gebruikt. Soms begint dat tweede leven pas nadat het oude product is verwerkt tot een grondstof voor iets nieuws.